AKMED Kaynak Dizini içeriği

EMDR Seansında Göz Hareketlerinin Rolü Nedir?

EMDR, travmatik ve sıkıntı veren anıların işlenmesine yardım eden yapılandırılmış bir terapi yöntemidir. Adını duyanların en çok merak ettiği nokta, terapistin parmaklarını ya da bir ışığı izletmesidir. Bu göz hareketleri gösterişli bir ayrıntı gibi görünse de seansın içinde belirli bir amaca hizmet eder.

Göz hareketleri seansta ne işe yarar?

EMDR’de danışan, rahatsız edici bir anıyı kısaca zihninde canlandırırken aynı anda sağa sola yönelen ritmik bir uyarana odaklanır. Bu çift yönlü dikkat, kişiyi anıya tamamen kapılmaktan korur. Zihin bir ayağıyla geçmişte, diğeriyle şimdiki odada kalır. Böylece anı daha az bunaltıcı hissedilir ve yeni bağlantılar kurmak kolaylaşır. Uyarı kısa setler halinde uygulanır, her setin sonunda danışan aklına gelen düşünce, duygu ya da bedensel hissi paylaşır. Benzer sorular yaşayanlar için Ankara klinik psikolog konulu içerik de faydalı bilgiler sunuyor.

Bilimsel açıklamalar neler söylüyor?

Etkinin tam mekanizması henüz kesinleşmiş değildir, ancak birkaç açıklama öne çıkar. Çalışan bellek kuramına göre zihin aynı anda iki görevle uğraşınca anının canlılığı ve duygusal yükü azalır. Başka bir görüşe göre ritmik göz hareketleri, uykudaki hızlı göz hareketi evresine benzer bir işlemleme durumu yaratır. Ayrıca yöneltilen dikkatin sakinleştirici bir yönelme tepkisi doğurduğu düşünülür. Araştırmalar EMDR’nin travma sonrası stres belirtilerinde etkili olabildiğini gösterir, fakat göz hareketlerinin tek başına ne kadar katkı verdiği hâlâ tartışılmaktadır.

Göz hareketi şart mı, alternatifleri var mı?

Göz hareketleri uygulamanın tek biçimi değildir. Gözlerle ilgili rahatsızlığı, baş dönmesi ya da migreni olan kişiler için dokunsal uyarım, yani dizlere ya da ellere dönüşümlü hafif dokunuş, veya sesli uyarım kullanılabilir. Terapist hangi yöntemin uygun olduğunu danışanla birlikte belirler. Uyarının hızı ve süresi de kişiye göre ayarlanır. Rahatsız edici bir yoğunluk hissedilirse seans yavaşlatılabilir ya da durdurulabilir. Bu konuda Çankaya klinik psikolog ile ilgili yazıda anlatılanlar da yol gösterici olabilir.

Seansa hazırlanırken nelere dikkat edilmeli?

EMDR göz hareketleriyle başlamaz. İlk görüşmelerde öykü alınır, baş etme becerileri ve güvenli yer gibi sakinleşme teknikleri çalışılır. Bu hazırlık, işlemleme sırasında ortaya çıkabilecek yoğun duyguları yönetmeyi kolaylaştırır. Seans sonrasında yorgunluk, canlı rüyalar ya da kısa süreli duygusal dalgalanma görülebilir. Bu nedenle seans gününe yoğun bir program koymamak iyi olur. Yöntem, eğitim almış bir ruh sağlığı uzmanı tarafından uygulanmalıdır. Daha ayrıntılı bilgi arayanlar psikoterapi Ankara konusundaki yazıyı inceleyebilir.

Göz hareketleri EMDR’nin dikkat dağıtıcı ama düzenleyici bir parçasıdır; asıl değişimi sağlayan, güvenli bir çerçevede yürüyen bütün süreçtir. Merak ettiğiniz ya da çekindiğiniz bir nokta varsa, başlamadan önce uzmanınızla açıkça konuşmanız en sağlıklı adımdır.